Құрылтай – қоғамдық диалог орталығы

Қазіргі заманда мемлекеттің орнықтылығы тек қабылданған заңдармен немесе экономикалық көрсеткіштермен ғана емес, қоғаммен жүргізілетін диалогтың сапасымен де өлшенеді. Азаматтардың үнін еститін, түрлі көзқарастарды тоғыстыратын және ортақ шешім қабылдауға мүмкіндік беретін алаңдар неғұрлым тиімді болса, қоғамдық келісім де соғұрлым берік қалыптасады. Осы тұрғыдан алғанда Құрылтай – пікір алуандығын қарама-қайшылыққа емес, ортақ мақсатқа бағыттайтын қоғамдық диалогтың жаңа орталығы ретінде ерекшеленеді.

Бүгінгі қоғам бұрынғыдан әлдеқайда күрделі. Әлеуметтік желілер ақпарат алмасуды жеделдеткенімен, қоғамдық пікірдің бөлшектенуіне де әсер етті. Әр топтың өз ұстанымы, өз талабы, өз күн тәртібі бар. Осындай жағдайда мемлекеттің басты міндеті – түрлі пікірлерді бір арнаға тоғыстырып, оларды конструктивті талқылауға айналдыру. Құрылтайдың басты миссиясы да осы қажеттіліктен туындайды.

Құрылтайдың ерекшелігі – ол дайын шешімді жариялайтын алаң емес, шешімнің қалыптасуына ықпал ететін пікірлер кеңістігі. Мұнда әртүрлі әлеуметтік топтардың, өңірлердің, азаматтық қоғам өкілдерінің және сарапшылардың көзқарастары тоғысады. Соның нәтижесінде мемлекеттік саясат қоғамдағы нақты сұранысқа сүйене отырып қалыптасуға мүмкіндік алады.

Қоғамдық диалогтың құндылығы тек пікір айтумен шектелмейді. Оның негізгі мақсаты – өзара сенім қалыптастыру. Азамат өзінің ұсынысы тыңдалатынына, мәселесі назардан тыс қалмайтынына көз жеткізгенде ғана мемлекеттік институттарға деген сенім артады. Сондықтан Құрылтайдың тиімділігі өткізілген отырыстардың санымен емес, қоғам мен мемлекет арасындағы сенім көпірін нығайта алуымен өлшенеді.

Тағы бір маңызды қыры – Құрылтай қоғамдық пікірді тек жинақтап қана қоймай, оны саралап, басымдықтарды айқындауға мүмкіндік береді. Қоғамда көтерілетін мәселелердің барлығы бірдей мемлекеттік деңгейдегі шешімді қажет етпеуі мүмкін. Ал кейбір өзекті мәселелер уақытылы талқыланбаса, әлеуметтік шиеленіске ұласуы ықтимал. Сондықтан Құрылтай пікірлерді жүйелеп, маңызды бағыттарды анықтайтын сүзгі қызметін де атқарады.

Қазіргі мемлекеттік басқаруда кері байланыстың рөлі күшейіп келеді. Басқарудың тиімділігі қабылданған шешімдердің қаншалықты дұрыс екенімен ғана емес, олардың қоғам тарапынан қаншалықты қолдау тапқанымен де бағаланады. Осы тұрғыдан Құрылтай мемлекеттік шешімдердің қоғамдық негізін күшейтетін тетікке айналып отыр. Өйткені талқылаудан өткен бастама халыққа да түсінікті әрі қабылдауға жеңіл болады.

Сонымен қатар Құрылтай азаматтық жауапкершілікті де арттырады. Қоғамдық диалог тек биліктің міндеті емес, әр азаматтың ел тағдырына ортақ жауапкершілікпен қарауына негіз болатын үдеріс. Ашық пікірталас мәдениеті қалыптасқан сайын сын мен ұсыныс та нақты нәтижеге бағытталады. Бұл қоғамдағы популистік ұстанымдардың азайып, сындарлы көзқарастың күшеюіне ықпал етеді.

Алдағы кезеңде Құрылтайдың қоғамдық диалог орталығы ретіндегі рөлі одан әрі арта түсуі мүмкін. Себебі заманауи мемлекет үшін ең үлкен ресурс – табиғи байлық емес, қоғамдық сенім. Сенім тек ашықтық, тыңдау және бірлескен жауапкершілік арқылы қалыптасады. Осы үш қағидатты біріктіретін институт ретінде Құрылтай қоғам мен мемлекеттің арасындағы тұрақты үнқатысуды қамтамасыз ететін маңызды алаңға айналып келеді.