Науқан аяқталды. Таңдау басталды
Сайлауалды науқанның қызу кезеңі аяқталды. Кандидаттар өз ұстанымын таныстырды, партиялар бағдарламасын ұсынды, пікірталастар өтті. Енді саяси кеңістіктегі дауыс саябырсып, азаматтың өз ойымен қалатын сәт келді.
Бұл – сайлаудың ең тыныш, бірақ ең маңызды кезеңдерінің бірі.
Өйткені үгіт-насихат кезінде сайлаушыға көптеген пікір, уәде, бағдарлама мен көзқарас ұсынылады. Бірі көңілге қонады, бірі күмән тудырады, енді бірі қосымша сұрақ қалдырады. Тыныштық күні келгенде осының бәрін асықпай таразылауға мүмкіндік туады.
Енді ешкімнің сөзін қайталау емес, өз шешіміңді қалыптастыру маңызды.
Сайлаудың мәні де осында. Азамат біреудің пікірін дайын күйінде қабылдап қана қоймай, естігенін салыстырып, өзіне маңызды мәселелерді саралап, қандай ұстанымға жақын екенін анықтайды. Бұл – саяси таңдаудың ең жеке кезеңі.
Құрылтайдың алғашқы сайлауы болғандықтан, бұл таңдау бұрынғы сайлаулардан да өзгеше қабылдануы заңды. Азаматтар жаңа бір палаталы заң шығарушы органның алғашқы құрамын қалыптастыруға қатысады. Сондықтан бюллетеньдегі бір белгі тек белгілі бір кандидатқа немесе саяси күшке берілген дауыс емес, жаңа институттың қандай сипатта қалыптасатынына қосылған үлес ретінде қаралады.
Бірақ таңдау жасау дегеніміз міндетті түрде біреуге елігу немесе біреуді сынау емес. Кейде ең саналы шешім – барлық ұсынысты салыстырып барып, өз ұстанымыңды анықтау.
Тыныштық күнінің мәні де осында. Ол саяси науқанды жалғастыратын уақыт емес, саяси шудан кейінгі ойға орын беретін уақыт.
Осы бір күнде қоғам да өзіне маңызды сұрақтарды қоя алады: Мен үшін қандай мәселе маңызды? Кімді не үшін қолдаймын? Кандидаттың сөзі мен ұстанымы қаншалықты сәйкес? Менің таңдауым эмоцияға ма, әлде пайымға ма негізделген?
Мұндай сұрақтар сайлаудың сыртқы рәсімінен гөрі оның ішкі мазмұнын ашады.
Өйткені демократиялық таңдау біреудің сізге не айтуынан ғана тұрмайды. Ол – айтылған дүниенің арасынан өз шешіміңді таба білу.
Ертеңгі тыныштық – саяси процестің тоқтауы емес. Керісінше, азаматтың өз таңдауына дайындалатын сәті.
Науқан аяқталды. Енді үміткерлер емес, сайлаушының таңдауы алдыңғы орынға шығады.
Ал сол таңдау қаншалықты саналы болса, жаңа Құрылтайдың бастауындағы қоғамдық талап та соншалықты айқын болады.