Ел бірлігін бекемдейтін саяси қадам

Бірлік – өздігінен сақталатын құндылық емес. Оны қоғам күн сайын қабылданатын шешімдер арқылы бекемдейді. Егер саяси жүйе халықтың сеніміне сүйенсе, елдің ынтымағы нығаяды. Егер азаматтың пікірі мемлекеттік саясаттың бір бөлігіне айналса, ұлттық тұтастықтың іргесі беки түседі. Сондықтан Құрылтай сайлауының мәнін тек жаңа үміткерлерді таңдаумен шектеу жеткіліксіз. Бұл – қоғамның әртүрлі үнін бір мақсатқа жұмылдыратын саяси қадам.

Қоғамдық келісімнің сапасы бүгінде мемлекет қабылдаған шешімдердің мазмұнымен ғана емес, сол шешімдердің қалай қабылданғанымен де бағаланады. Ашық талқылау, әділ сайлау және ортақ жауапкершілік қағидаттары орныққан сайын қоғамның саяси мәдениеті де жаңа деңгейге көтеріледі. Осы тұрғыдан алғанда, Құрылтай институтының қызметі азаматтардың мемлекеттік үдерістерге қатысу аясын кеңейтіп, қоғамдық пікірдің саяси шешімдерге ықпал ету мүмкіндігін арттыратын маңызды тетік ретінде көрінеді.

Құрылтай сайлауының ерекшелігі – ол қоғамды белгілі бір көзқарастың айналасына топтастыруды емес, түрлі пікірлердің өзара үндесуіне жағдай жасауды көздейді. Бұл қазіргі заманғы мемлекеттік басқарудың негізгі талаптарының бірі. Себебі тұрақты қоғам – пікір айырмашылығы жоқ қоғам емес, әртүрлі ұстанымдардың ортақ мүдде төңірегінде үйлесе алатын қоғам.

Соңғы жылдары Қазақстанда азаматтық белсенділіктің жаңа мәдениеті қалыптасып келеді. Халық тек қабылданған шешімдердің нәтижесін күтумен шектелмей, олардың әзірленуіне де қатысуға ұмтылады. Мұндай сұраныс билік институттарының ашықтығын арттыруды талап етеді. Құрылтай осы қажеттілікке жауап беретін маңызды қоғамдық-саяси алаң ретінде өзінің тиімділігін көрсетіп келеді.

Бұл институттың тағы бір маңызды ерекшелігі – өңірлер мен орталық арасындағы байланысты нығайтуында. Әр аймақтағы өзекті мәселелер мен ұсыныстардың ортақ деңгейде қаралуы мемлекеттік саясаттың нақты өмірлік қажеттіліктерге бейімделуіне ықпал етеді. Соның нәтижесінде елдің әр азаматы өз пікірінің ескерілетініне, көтерген мәселесінің назардан тыс қалмайтынына сенім қалыптастырады. Ал сенім – қоғамдық бірліктің ең маңызды негіздерінің бірі.

Құрылтай сайлауы саяси жауапкершілік ұғымына да жаңа мазмұн береді. Өкілдік ету тек мәртебе емес, қоғам алдындағы міндет екені айқындала түседі. Азаматтардың сенімімен келген әрбір өкіл ұлттық мүддені, қоғамдық тұрақтылықты және әлеуметтік әділеттілікті басты бағдар ретінде ұстануға тиіс. Бұл қағидат Құрылтайдың тек кеңесші орган ғана емес, қоғамдық жауапкершілік мәдениетін қалыптастыратын институт екенін көрсетеді.

Жаһандану дәуірінде мемлекеттердің бәсекеге қабілеттілігі тек экономикалық көрсеткіштермен өлшенбейді. Ішкі тұрақтылық, қоғамдық келісім және ұлттық тұтастық та стратегиялық артықшылыққа айналды. Сондықтан қоғамның әртүрлі топтарын ортақ мақсатқа жұмылдыратын, өзара сенімді нығайтатын және ұлттық мүддені біріктіретін тетіктердің маңызы бұрынғыдан да арта түсті. Құрылтай осы міндетті жүзеге асыруға бағытталған маңызды саяси институттардың бірі.