Құрылтай – қоғамның мызғымас іргетасы
Қоғамның тұтастығы уақыт өте қалыптасатын ортақ түсініктер мен ұстанымдардан құралады. Әр кезең сол ұстанымдарға жаңа мазмұн қосып, елдің қоғамдық өміріне жаңа міндеттер әкеледі. Қазіргі кезеңдегі осындай маңызды үдерістердің бірі – Құрылтайдың қалыптасуы және оның қоғам өміріндегі орнын айқындау.
Құрылтайдың мәні қоғамдық ойдың қозғалысымен тығыз байланысты. Ел ішінде көтерілген әрбір мәселе белгілі бір әлеуметтік қажеттілікті көрсетеді. Оларды жинақтап, себеп-салдарын зерделеп, ұзақ мерзімді шешімдерге бағыттау қоғамдық институттардың сапасына тәуелді.
Осы тұрғыдан Құрылтайға үлкен міндет жүктеледі. Оның алаңында өңірлердің тыныс-тіршілігі, түрлі әлеуметтік топтардың сұранысы, азаматтық бастамалар мен ел дамуына қатысты ұсыныстар тоғыса алады. Мұндай кеңістік қоғамдық тәжірибені мемлекеттік шешімдермен байланыстыруға мүмкіндік береді.
Құрылтай сайлауы осы үдерістің маңызды кезеңін қалыптастырады. Сайланған өкілдердің білімі, тәжірибесі, қоғамдық ұстанымы және мәселеге кең көлемде қарай білуі Құрылтай жұмысының сапасына әсер етеді. Сондықтан сайлау нәтижесі қоғамның алдағы кезеңдегі өкілдік құрамын айқындаумен бірге, қоғамдық талқылаудың бағытына да ықпал етеді.
Қазіргі қоғамда мәселенің ауқымы кеңейді. Бір саладағы өзгеріс екінші салаға әсер етеді. Өңірдің әлеуметтік жағдайы экономикалық мүмкіндіктермен сабақтасады, білім сапасы еңбек нарығымен байланысады, жастардың мүмкіндігі елдің адами капиталына ықпал етеді. Осындай өзара байланыстарды тұтас қарастыру Құрылтай жұмысының мазмұнын тереңдете түседі.
Сондықтан Құрылтайдың әлеуеті көтерілген мәселелердің санымен емес, олардың қаншалықты терең талданып, нақты шешімдерге айналатынымен өлшенеді. Қоғамдық пікірдің мемлекеттік деңгейдегі шешімдерге ықпалы артқан сайын азаматтардың да Құрылтай жұмысына деген қызығушылығы күшейеді.
Осы жерде Құрылтай сайлауының қоғамдық маңызы айқындала түседі. Әрбір сайлаушы өз таңдауы арқылы өкілдік институттың болашақ құрамына ықпал етеді. Ал әрбір сайланған азаматқа қоғамдық сенім жүктеледі. Бұл сенім Құрылтай жұмысының нәтижесіне деген талапты да күшейтеді.
Құрылтайдың ұзақ мерзімді беделі нақты істер арқылы қалыптасады. Көтерілген мәселенің кейінгі тағдыры, ұсыныстың шешімге айналуы, қоғамдық пікірдің ескерілуі – институттың тиімділігін көрсететін негізгі өлшемдер.
Сондықтан Құрылтайды қоғамның саяси жүйесіндегі маңызды буын ретінде қарастыруға толық негіз бар. Оның беріктігі уақыт өте қалыптасатын тәжірибемен, сапалы пікірмен және ортақ мүддеге бағытталған шешімдермен бекемделеді.
Құрылтайдың мызғымас іргетасқа айналуы – қоғамның өз ішінде қалыптасқан сенім мен оның нақты нәтижелерге ұласуына байланысты. Құрылтай сайлауы осы сенімнің жаңа кезеңін қалыптастыратын маңызды қоғамдық таңдау болмақ.