Саяси реформалардың түпкі мақсаты – жаңа мемлекеттік органдар құру емес, қоғам мен билік арасындағы сенім кеңістігін қалыптастыру. Қазақстандағы Құрылтай сайлауы дәл осы міндетті жүзеге асыруға бағытталған маңызды саяси қадамдардың бірі ретінде бағалануда. Өйткені кез келген реформаның өміршеңдігі заңдардың көптігімен емес, азаматтардың оған қатысу деңгейімен өлшенеді.

Бүгінгі әлемде мемлекеттердің бәсекеге қабілеттілігі экономикалық көрсеткіштермен ғана емес, қоғаммен тиімді байланыс орната алуымен де анықталады. Азаматтардың ұсынысы мен сыны ескерілетін елдерде реформалар тұрақты жүзеге асады, ал халықтың мемлекеттік институттарға деген сенімі жоғары болады. Сондықтан Құрылтай сайлауы – билік пен қоғам арасындағы жаңа саяси диалогтың негізін қалыптастыратын институт.

Қазақстан соңғы жылдары басқару жүйесін орталықтандырудан қоғамдық қатысуды күшейтуге қарай бет бұрды. Бұл өзгерістердің мәні – азаматтарды тек сайлаушы ретінде емес, мемлекеттік шешімдердің қалыптасуына ықпал ететін қоғамдық күш ретінде тану. Құрылтайдың қалыптасуы осы қағиданың нақты көрінісіне айналып отыр.

Құрылтай сайлауының ерекшелігі – оның саяси бәсекеден бұрын қоғамдық сенімге сүйенетін модель ұсынуында. Бұл жерде ең басты капитал – халықтың қолдауы мен қоғамдық бедел. Сондықтан сайлау үдерісі тек өкілдерді анықтау емес, қоғамдағы жауапкершілік деңгейін бағалайтын маңызды кезеңге айналады.

Жаңа институттың тиімділігі оның қабылдайтын шешімдерінен бұрын, халықтың үнін қаншалықты дәл жеткізе алуымен өлшенеді. Егер Құрылтай өңірлердегі әлеуметтік мәселелерді, жастардың сұранысын, кәсіпкерлердің ұсыныстарын, азаматтық сектордың бастамаларын мемлекеттік саясаттың бір бөлігіне айналдыра алса, онда оның басты миссиясы орындалғаны.

Сарапшылар жиі айтып жүрген «кері байланыс мемлекеті» ұғымы дәл осындай тетіктер арқылы жүзеге асады. Мемлекет азаматтарды тыңдайды, қоғам мемлекеттік саясаттың қалыптасуына қатысады, ал нәтижесінде қабылданған шешімдердің сапасы артады. Бұл қазіргі басқару мәдениетінің басты өлшемдерінің бірі.

Құрылтай сайлауы қоғамдық жауапкершіліктің де жаңа деңгейін қалыптастырады. Себебі сайланған өкілдер белгілі бір өңірдің ғана емес, жалпыұлттық мүдденің өкілі ретінде әрекет етуі тиіс. Бұл олардан кәсіби дайындықты, саяси мәдениетті және ашық есептілікті талап етеді. Ал азаматтар үшін бұл өз таңдауының нәтижесіне ортақ жауапкершілік жүктейді.

Тағы бір маңызды мәселе – қоғамдық тұрақтылық. Қандай да бір әлеуметтік мәселе дер кезінде талқыланып, заңды институттар арқылы шешімін тапса, қоғамда түсініспеушілік пен әлеуметтік шиеленіс азаяды. Осы тұрғыдан алғанда, Құрылтай тек кеңесші орган емес, қоғамдық келісімді сақтайтын маңызды саяси алаңға айнала алады.

Қазіргі реформалардың табысы азаматтардың мемлекетке қаншалықты сенетініне тікелей байланысты. Сенім тек уәдемен емес, нақты ықпал ету мүмкіндігімен қалыптасады. Құрылтай сайлауы дәл осы мүмкіндікті кеңейтуді көздейді. Азамат өз пікірінің ескерілетінін сезінген кезде ғана мемлекет пен қоғам арасындағы байланыс берік болады.

Құрылтай сайлауы – Қазақстандағы саяси жаңғырудың кезекті кезеңі ғана емес, мемлекеттік басқарудың жаңа философиясына көшудің көрінісі. Оның басты құндылығы – билік пен халықты қарсы тараптар емес, ортақ мақсатқа жұмыс істейтін серіктестер ретінде біріктіруінде. Егер бұл қағида іс жүзінде толық жүзеге асса, Құрылтай қоғамның сеніміне сүйенетін және елдің ұзақ мерзімді дамуына ықпал ететін маңызды институтқа айналады.