Құрылтай – ортақ мақсатқа бастар жол
Құрылтай – ортақ мақсатқа бастар жол
Кез келген мемлекеттің дамуы белгілі бір кезеңде жаңа таңдау жасауды талап етеді. Бұл таңдау тек экономикалық бағытты немесе саяси реформаларды анықтамайды. Ең маңыздысы – қоғамның қай құндылықтарды басшылыққа алып, қандай болашаққа ұмтылатынын айқындайды. Осындай сәттерде елдің ортақ мақсатын қалыптастыратын институттардың рөлі артады. Құрылтайдың мәні де дәл осы тұстан басталады.
Ұзақ уақыт бойы саясат көбіне билік пен қоғам арасындағы қатынасты реттеудің құралы ретінде қарастырылды. Ал қазіргі кезеңде саясаттың басты міндеті – әртүрлі әлеуметтік топтардың мүдделерін бір бағытқа тоғыстыру. Себебі қоғамның дамуына кедергі келтіретін ең үлкен мәселе пікірдің көптігі емес, мақсаттың бөлшектенуі. Әркім өз бағытын ғана дұрыс деп есептеген жерде ортақ даму стратегиясын жүзеге асыру қиынға соғады.
Құрылтай осы мәселені өзгеше тәсілмен шешетін институт ретінде ерекшеленеді. Оның басты ерекшелігі – қоғамдағы сан алуан көзқарасты бір қалыпқа салу емес, әртүрлі пікірден ортақ ұстаным қалыптастыру. Бұл – қазіргі саяси мәдениет үшін аса маңызды ұстаным. Себебі тұрақты мемлекет пікір алуандығынан қорықпайды, қайта сол пікірлердің ішінен ұлттық мүддеге қызмет ететін шешімдерді іріктей алады.
Бүгінгі таңда қоғамдағы кез келген өзгеріс азаматтардың қолдауынсыз толыққанды жүзеге аспайды. Сондықтан Құрылтайдың қызметі тек заң қабылдау немесе саяси шешім шығару деңгейінде бағаланбауы керек. Ол – қоғамдық жауапкершілікті қалыптастыратын механизм. Мұнда әрбір ұсыныс жеке бастың емес, елдің ұзақ мерзімді дамуына әсер ететін фактор ретінде қарастырылады.
Ортақ мақсат ұғымы көбіне ұран ретінде қабылданады. Алайда шын мәнінде ол нақты әрекеттерден тұрады. Ортақ мақсат – өңірлердің тең дамуы, сапалы білім, әділ сот, бәсекеге қабілетті экономика, әлеуметтік тұрақтылық және ұлттық қауіпсіздік сияқты бағыттардың бір жүйеге бірігуі. Құрылтай осы міндеттердің әрқайсысын жеке мәселе емес, бір-бірімен тығыз байланысқан ұлттық стратегия ретінде қарастыруға мүмкіндік береді.
Алдағы Құрылтай сайлауы осы тұрғыдан жаңа жауапкершілік кезеңі болмақ. Өйткені сайланатын депутаттар белгілі бір аймақтың немесе ұйымның ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ мүддесін үйлестіре алатын тұлғалар болуы тиіс. Олардың қызметінің нәтижесі қабылданған шешімдермен ғана емес, қоғамдағы сенім деңгейімен өлшенеді.
Бүгінде әлемдік тәжірибе көрсетіп отырғандай, экономикалық қуаттың өзі қоғамдық келісімсіз ұзақ уақыт сақталмайды. Елді біріктіретін ортақ мақсат болған жағдайда ғана реформалар тұрақты сипат алады, ал саяси өзгерістер қоғамның қолдауына ие болады. Сондықтан Құрылтайдың басты құндылығы – әртүрлі бағыттарды бір арнаға тоғыстырып, ұлттық дамудың ортақ бағдарын қалыптастыруында.
Құрылтай – қоғамды бір пікірге мәжбүрлейтін алаң емес. Ол – әртүрлі көзқарасты ортақ мақсатқа айналдыратын институт. Ал ортақ мақсат бар жерде ғана тұрақты даму, қоғамдық келісім және болашаққа деген сенім нығаяды.